Bijgewerkt: mei 2026
Veel mensen vragen zich op enig moment af: hoe krijg ik meer zelfvertrouwen? Soms speelt die vraag vooral op het werk. Je houdt je in tijdens een vergadering, twijfelt na een gesprek of vergelijkt jezelf met collega’s. Soms merk je het breder: je zegt minder dan je denkt, maakt jezelf kleiner dan nodig is of blijft lang bezig met wat anderen van je vinden.
Weinig zelfvertrouwen betekent niet dat je weinig kunt. Vaak weten mensen best wat ze zouden willen doen. Ze weten wat ze zouden kunnen zeggen, welke stap verstandig is of waar hun grens ligt. Toch lukt het op het moment zelf niet goed. Onzekerheid, spanning of negatieve gedachten nemen dan te veel ruimte in.
Dat kan veel invloed hebben. Je gaat misschien gesprekken uit de weg, durft minder zichtbaar te zijn of blijft achteraf lang malen over wat je hebt gezegd of gedaan. Soms lijkt het voor anderen misschien niet zo groot, terwijl het vanbinnen veel energie kost. Je functioneert nog wel, maar je voelt je minder vrij dan je zou willen.
Achteraf kun je vaak prima bedenken wat je had willen doen. Je had iets willen zeggen. Je had rustiger willen reageren. Je had je grens willen aangeven. Maar op het moment zelf gebeurt er iets anders.
Werken aan meer zelfvertrouwen begint meestal met realistischer kijken naar jezelf, minder automatisch meegaan in negatieve gedachten en stap voor stap oefenen met situaties die je spannend vindt. Niet omdat onzekerheid je eigen schuld is, maar omdat je wel kunt leren om er minder door bepaald te worden.
Zelfvertrouwen groeit meestal stap voor stap
Meer zelfvertrouwen krijgen betekent niet dat onzekerheid helemaal verdwijnt. Bijna iedereen voelt zich soms onzeker, gespannen of beoordeeld. Zeker in situaties die belangrijk voor je zijn.
Waar het om gaat, is dat onzekerheid minder allesbepalend wordt. Dat je niet automatisch hoeft te zwijgen, vermijden, pleasen of jezelf achteraf hard hoeft te beoordelen. Dat is niet eenvoudig, en het lukt meestal ook niet in één keer. Maar het kan wel stap voor stap veranderen.
Zelfvertrouwen groeit vaak door ervaring. Je probeert iets uit, merkt dat je spanning kunt verdragen en ontdekt dat de gevolgen soms minder groot zijn dan je vooraf dacht. Soms gaat het goed. Soms niet helemaal. Maar ook dan kun je leren dat een ongemakkelijk moment niet meteen betekent dat jij tekortschiet.
Het helpt daarom meestal niet om jezelf streng toe te spreken dat je “gewoon zelfverzekerder” moet zijn. Zelfvertrouwen groeit rustiger: door kleine stappen, herhaling en een eerlijker beeld van jezelf.
Hoe onzekerheid zichzelf kan bevestigen
Weinig zelfvertrouwen gaat vaak samen met een negatief zelfbeeld. Je let dan vooral op wat ontbreekt, wat beter had gekund of waarin anderen sterker lijken. Wat goed gaat, voelt minder belangrijk. Misschien denk je: “Dat stelde niets voor”, “iedereen kan dat” of “ik had gewoon geluk”.
Zo ontstaat gemakkelijk een patroon: je verwacht dat iets lastig wordt, voelt spanning en probeert de situatie te vermijden. Op korte termijn geeft dat opluchting. Je hoeft het spannende gesprek niet te voeren, niets te zeggen in het overleg of jezelf niet zichtbaar te maken.
Maar op langere termijn betaal je daar vaak een prijs voor. Je doet geen nieuwe ervaring op. Je merkt niet dat je meer aankunt dan je dacht. En omdat je de situatie uit de weg gaat, blijft het gevoel bestaan dat je het waarschijnlijk niet kunt.
Dat patroon doorbreek je meestal niet in één keer. Het gaat vaak stap voor stap: door kleine dingen anders te doen, te oefenen en nieuwe ervaringen op te doen.
Zeven manieren om aan meer zelfvertrouwen te werken
Er bestaat geen snelle truc waarmee onzekerheid verdwijnt. Wel zijn er manieren om jezelf minder te laten leiden door negatieve gedachten en stap voor stap meer vertrouwen op te bouwen.
Kies liever één of twee punten die passen bij situaties waarin jij vaak onzeker wordt. Alles tegelijk willen veranderen maakt de stap meestal te groot.
1. Let bewuster op wat wél goed gaat
Als je weinig zelfvertrouwen hebt, valt vooral op wat niet goed ging. Die ene opmerking die onhandig voelde. Die vergadering waarin je stil bleef. Die fout die je achteraf blijft herhalen in je hoofd.
Probeer daarom bewust aandacht te geven aan wat wél goed ging. Dat hoeft niet groots te zijn. Misschien heb je een vraag gesteld. Misschien heb je een taak afgerond zonder eindeloos te blijven verbeteren. Misschien heb je iets gezegd terwijl je dat spannend vond.
Schrijf zulke momenten op. Niet om jezelf kunstmatig positief te maken, maar om je beeld van jezelf completer te maken.
2. Onderzoek je negatieve gedachten
Onzekerheid wordt vaak gevoed door gedachten die heel overtuigend voelen, maar niet altijd kloppen.
Bijvoorbeeld:
- “Ik ga door de mand vallen.”
- “Ze vinden mij vast niet goed genoeg.”
- “Ik mag geen fouten maken.”
- “Als ik iets zeg, klinkt het dom.”
- “Ik moet dit perfect doen.”
Zulke gedachten voelen soms als feiten. Toch zijn het interpretaties. Het helpt om ze niet automatisch te volgen, maar ze te onderzoeken. Klopt dit echt? Denk je dit ook over anderen? Is er een redelijkere gedachte mogelijk?
Een helpende gedachte hoeft niet overdreven positief te zijn. Vaak is realistisch genoeg:
Ik hoef het niet perfect te zeggen om toch iets bij te dragen.
3. Maak je kwaliteiten concreet
Mensen met weinig zelfvertrouwen zien hun kwaliteiten vaak minder goed. Of ze vinden wat ze goed doen vanzelfsprekend.
Maak daarom concreet wat je goed of behoorlijk goed kunt. Denk niet alleen aan prestaties, maar ook aan eigenschappen die in het dagelijks leven belangrijk zijn. Misschien ben je zorgvuldig, betrokken, betrouwbaar, analytisch, geduldig, creatief of behulpzaam.
Een ander kan daarbij helpen. Niet omdat je zelfbeeld volledig van anderen moet afhangen, maar omdat iemand anders soms ziet wat jij zelf te snel wegwuift.
4. Neem je gevoelens en grenzen serieuzer
Weinig zelfvertrouwen kan ervoor zorgen dat je jezelf snel aanpast. Je zegt ja terwijl je nee bedoelt. Je houdt je mening voor je. Je maakt je eigen behoefte kleiner dan die van een ander.
Meer zelfvertrouwen vraagt ook dat je je eigen gevoelens, wensen en grenzen serieus neemt. Dat betekent niet dat je altijd gelijk hebt of altijd je zin moet krijgen. Het betekent wel dat jouw ervaring meetelt.
Begin klein. Eerst voor jezelf: wat voel ik, wat wil ik, wat vind ik lastig? Daarna in contact met anderen. Spreek een voorkeur uit. Stel een vraag. Geef aan dat je ergens later op terugkomt. Of zeg een keer niet meteen ja.
Dat lijken kleine stappen. Voor iemand die gewend is zichzelf weg te cijferen, kunnen ze behoorlijk groot zijn.
5. Oefen voordat je je zeker voelt
Veel mensen wachten tot ze zich zekerder voelen voordat ze iets doen. Dat is begrijpelijk, maar vaak werkt het andersom. Het vertrouwen komt meestal pas nadat je iets een paar keer hebt geoefend.
Begin dus niet meteen met de spannendste situatie. Kies een haalbare eerste beweging:
- zeg iets korts in een overleg;
- vraag om verduidelijking;
- geef aan dat je ergens over wilt nadenken;
- spreek één grens uit;
- stel een gesprek niet meteen uit.
Het doel is niet dat het meteen goed voelt. Het doel is dat je leert dat je spanning kunt verdragen en toch iets kunt proberen.
6. Leer anders omgaan met fouten
Wie weinig zelfvertrouwen heeft, ziet fouten snel als bewijs: “Zie je wel, ik kan het niet.” Daardoor krijgen fouten meer betekenis dan ze verdienen.
Fouten, ongemakkelijke momenten en teleurstellingen horen bij leren. Ze zeggen meestal niet dat jij als persoon tekortschiet. Ze zeggen dat iets niet ging zoals je hoopte, dat je iets nog moet oefenen of dat de situatie lastig was.
Een betere vraag is vaak niet: “Wat zegt dit over mij?” maar: “Wat kan ik hiervan leren?” of: “Wat zou ik een volgende keer anders willen doen?”
Dat maakt een fout niet leuk. Wel minder bepalend.
7. Vraag steun als je blijft vastlopen
Soms lukt het om zelf stappen te zetten. Soms blijft onzekerheid hardnekkig terugkomen, ook als je begrijpt waar het vandaan komt.
Dan kan het helpen om met iemand mee te kijken. Dat kan een vriend, partner of collega zijn die je vertrouwt. Als onzekerheid veel invloed heeft op je werk, relaties of dagelijks functioneren, kan begeleiding door een coach, psycholoog of therapeut zinvol zijn.
Hulp vragen betekent niet dat je faalt. Het betekent dat je serieus neemt dat een patroon je belemmert.
Gedachten onderzoeken en nieuw gedrag oefenen
Veel manieren om zelfvertrouwen te vergroten sluiten aan bij de cognitieve gedragstherapie. Een bekende vorm daarvan is de Rationeel-Emotieve Therapie, vaak afgekort als RET.
De gedachte daarachter is dat niet alleen een situatie bepaalt hoe je je voelt, maar ook de betekenis die je eraan geeft. Een presentatie, beoordeling of lastig gesprek kan spanning oproepen. Die spanning wordt vaak sterker door gedachten als: “Ik mag geen fouten maken”, “ik moet indruk maken” of “als dit niet goed gaat, is dat verschrikkelijk.”
Door zulke gedachten te onderzoeken, kun je leren om er anders mee om te gaan. Niet door jezelf wijs te maken dat alles makkelijk is, maar door redelijker te kijken. Wat is lastig, maar niet rampzalig? Wat mag spannend zijn, zonder dat je jezelf hoeft terug te trekken?
Gedachten onderzoeken is één kant. De andere kant is gedrag oefenen. Juist door kleine stappen te zetten, doe je nieuwe ervaringen op. En die ervaringen zijn vaak nodig om zelfvertrouwen langzaam te laten groeien.
Wanneer hulp bij zelfvertrouwen zinvol kan zijn
Hulp bij zelfvertrouwen kan zinvol zijn wanneer onzekerheid je leven of werk te veel gaat bepalen. Bijvoorbeeld wanneer je situaties blijft vermijden, jezelf voortdurend vergelijkt met anderen, feedback moeilijk verdraagt of kansen laat liggen omdat je bang bent niet goed genoeg te zijn.
Begeleiding kan ook helpen wanneer je al veel zelf hebt geprobeerd, maar steeds in hetzelfde patroon terechtkomt. Dan gaat het vaak niet om nog meer tips. Het gaat om beter begrijpen wat er gebeurt op het moment dat je onzeker wordt.
Welke gedachten komen op? Wat doe je dan? Wat vermijd je? En welk beeld van jezelf wordt daardoor steeds opnieuw bevestigd?
Als er sprake is van ernstige psychische klachten, kan therapie passender zijn dan coaching. Bij werkgerelateerde onzekerheid, persoonlijke ontwikkeling of patronen in functioneren kan coaching goed aansluiten.
Verder lezen over zelfvertrouwen
Wil je eerst zelf verder lezen, dan kan een goed zelfhulpboek helpend zijn. Een voorbeeld is Vergroot je zelfvertrouwen van Robert Haringsma. Het boek kan steun geven wanneer je zelf aan de slag wilt met een realistischer en positiever zelfbeeld.
Hulp bij meer zelfvertrouwen
Bij MD-act begeleiden we mensen die willen werken aan zelfvertrouwen, zelfbeeld en persoonlijke ontwikkeling in werkgerelateerde situaties.
Onze aanpak is psychologisch onderbouwd en praktisch gericht. We kijken naar gedachten en overtuigingen, maar ook naar gedrag, oefensituaties en patronen in je werk of samenwerking.
Soms gaat het om beter leren omgaan met onzekerheid. Soms om zichtbaarder worden, grenzen stellen, feedback ontvangen of steviger positie innemen. Waar nodig besteden we aandacht aan vaardigheden. Vaak ligt de kern in de vraag waarom je die vaardigheden in bepaalde situaties niet goed kunt inzetten.
Wil je liever een-op-een werken aan meer zelfvertrouwen? Dan kun je meer lezen over coaching bij zelfvertrouwen of coaching bij persoonlijke ontwikkeling.
Wil je hulp bij het werken aan meer zelfvertrouwen?
Wil je onderzoeken of begeleiding passend is bij jouw situatie? Neem dan contact op via 024 – 397 8892 of via de contactpagina.
Een eerste gesprek is bedoeld om samen te verkennen wat er speelt, wat je wilt ontwikkelen en of coaching bij MD-act daarbij kan helpen.
Albert van Veen | Coach, psycholoog en trainer
MD-act, Groesbeek
